مقاله


کد مقاله : 13960211144115002889

عنوان مقاله : بررسی مفهوم امنیت زیست‌محیطی با نگاهی به چالش‌های امنیت زیست‌محیطی ایران

نشریه شماره : 21 فصل زمستان 1395

مشاهده شده : 957

فایل های مقاله : 371 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 وحید رنجبرحیدری heydari4000@gmail.com استاد دکترا
2 ابراهیم جمشیدی eb.jamshidi@gmail.com دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده مقاله

چكيده در رویکرد نوین جهانی به موضوع امنیت، تهدیداتی که ناپایداری، تخریب، توزیع نامناسب و محدودیت در برخی منابع زیست‌محیطی می‌تواند بر حوزه امنیت ملی کشورها ایجاد نماید از جایگاه و اولویتی ویژه برخوردار است. بر همین مبنا، با توجه به پیامدهای گسترده و اجتناب‌ناپذیر چالش‌های زیست‌محیطی و اولویت پیشگیری در مسائل امنیتی، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و تأثیراتی که این چالش‌ها بر امنیت ملی کشورها دارد، به‌منظور جلوگیری از تبدیل شدن آنها به بحران، ضروری می‌نماید. از همین‌رو پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال برآمده است که مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی ایران کدامند؟ و از میان آنها کدامیک به لحاظ حیاتی بودن از اولویت‌ بیشتری برخوردارند؟ در همین راستا فرضیه مقاله پیش ‌رو عبارت است از این که با نگرش توسیع مفهومی و تکثر در ابعاد امنیت، جمهوری اسلامی ایران با تهدیدات گوناگونی روبه‌رو است که در این میان تهدیدات زیست‌محیطی از اولویت و پیچیدگی خاصی برخوردار است. از این رو در رابطه با امنیت زیست‌محیطی ایران دو نکته مهم باید مورد توجه قرارگیرد؛ اول، تفهیم و قبول معنای گسترده از امنیت به گونه‌ای که تهدیدات زیست‌محیطی را نیز در برگیرد. دوم، شناسایی عوامل محیطی و پیشران تغییرات زیست‌محیطی مؤثر بر امنیت ایران است. به همین منظور در مقاله پیش‌رو با استفاده از روش دلفی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مهم‌ترین چالش‌های مؤثر بر امنیت زیست‌محیطی ایران جمع‌آوری، تدوین و اولویت‌بندی شده‌اند. و در نتیجه پس از تعیین وزن نسبی از میان 15 معیار حاضر، به نظر می‌رسد مسائل مرتبط با بحران بی‌آبی و آلودگی هوا به لحاظ شرایط بحرانی و ابعاد امنیتی آن، اهمیت فوری و حیاتی دارند. بنابراین آنچه به مقاله حاضر ضرورت می‌بخشد، اولویت یافتن و دارای جایگاه شدن امنیت زیست‌محیطی و شناسایی دسته‌ای از اساسی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی پیش روی جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر است.