مقاله


کد مقاله : 139805285003762

عنوان مقاله : ارائه چارچوب ریخت‏‌شناسانه دیده‏‌بانی فرهنگی با کاربست مفاهیم آینده‏‌پژوهی

نشریه شماره : 27 فصل تابستان 1397

مشاهده شده : 384

فایل های مقاله : 1/03 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 جابر مقدّم‏‌پور j.moghaddampour@edu.ikiu.ac.ir - دانشجوی دکترا
2 فرهاد درويشي سه‏‌تلاني farhaddarvishi222@yahoo.com دانشیار -
3 حاکم قاسمی ghasemi20@yahoo.com دانشیار -
4 عین‏‌الله کشاورز ترک a.keshavarz@gmail.com استادیار -

چکیده مقاله

در جمهوری اسلامی ایران، بالندگي فرهنگ و مراقبت از آن مورد تأکيد قرار دارد و در اين عرصه آنچه مهم جلوه مي‌نمايد، کاربست مفاهيم آينده‌پژوهانه در فعاليت‌هاي ديده‌باني فرهنگي است. چرا که ديده‌باني فرهنگي متضمن «پويش نشانه‌هاي تحولات فرهنگي»، «شناسايي بهنگام موضوعات پيش‌برنده و بازدارنده فرهنگي»، «پايش و مسئله‏‌شناسي فرهنگي» و «پشتيباني از آينده‏‌نگاري و سياستگذاري فرهنگي» است؛ مفاهیمی که در فعالیت‏‌های موسوم به رصد فرهنگی در کشور، آنچنان که باید، مورد توجه قرار نگرفته‏‌اند. در پژوهش حاضر، با تبيين مولفه‏‌هاي کليدي ديده‏‌باني و همچنين مختصات فرهنگ در جمهوري اسلامي ايران، چارچوب ریخت‏‌شناسانه ديده‏‌باني فرهنگي ارائه شده است تا بستري براي فعاليت‏‌هاي ديده‏‌باني سازمان‏‌هاي فرهنگي فراهم آورد. پژوهش حاضر، روش ریخت‏‌شناسی که روشی کیفی است را به‏‌کار گرفته است؛ تحليل ریخت‏‌شناسانه براي ساختاردهي موضوعات چندبعدي و غيرکمي کاربرد دارد و بر فضاي پارامترها و وضعيت‏‌هاي آن‏‌ها- به جاي تأکيد بر روابط علي - تأکيد دارد. مطابق روش مذکور، با کاوش ادبيات(متن‏‌کاوی) و تشکيل گروه خبره 5 نفره و گفتگوهاي تخصصي، 15 پارامتر براي چارچوب ريخت‏‌شناسانه ديده‏‌باني فرهنگي طراحي شده است و وضعيت‏‌هاي آن‏‌ها ذيل پارامترهاي محتوا و کارکرد (سطوح فرهنگ، عناصر فرهنگ، بافتار پويش، ابعاد و مولفه‏‌هاي کليدي، محصولات و خروجي‏‌ها و کارکرد پشتيباني) و پارامترهاي قالب (نوع انجام فعاليت، گام‏‌هاي اصلي، دامنه، رويکرد انجام، تناوب انجام، افق زماني، منابع، روش کلي و کاربر) ارائه شده است. زمینه ريخت‏‌شناسانه ديده‏‌باني فرهنگي به منظور انتخاب مسيرها براي انجام ديده‏‌باني فرهنگي، گزينه‏‌هايي را بر اساس پارامترها و ارزش‏‌ها ارائه مي‏‌کند. انتخاب اين گزينه‏‌ها به اهداف مد نظر و نيازهاي کاربران بستگي دارد.